Το "Animation Magazine", τα βήματα του ελληνικού animation, η vktoons και ολίγα για το "Μες στα μπουντρούμια".

   Δεν ξέρω αν μιλάμε για το γεγονός της χρονιάς ή της δεκαετίας (είμαι σίγουρος ότι κάτι θα γίνει που θα το ξεπεράσει), αλλά, από ιστορικής άποψης γράφοντας, το ότι στο Animation Magazine, το μεγαλύτερο διεθνώς περιοδικό για το animation υπάρχει - επιτέλους! - αφιέρωμα στο ελληνικό animation με αφορμή τα 70 χρόνια από την πρώτη ταινία του Πολενάκη, μπορεί να σταθεί - αν αξιοποιηθεί από όλους μας η ευκαιρία - ως το εφαλτήριο για μεγάλα πράγματα. Ακόμα και αν ξεκινήσει κάποια στιγμή μία ελληνική ...Disney, αυτό το άρθρο θα πρέπει να μνημονεύεται ως η βάση πάνω στην οποία χτίστηκε το όποιος οικοδόμημα χτιστεί (πλέον, όπως συνηθίζω να λέω, τα πράγματα δεν τα τρέχουμε, αλλά μας τρέχουν και πρέπει να τα προλάβουμε).

   Εννοώ ότι, αν πατήσουμε σε αυτή την διεθνή προβολή - και εδώ πρέπει να πούμε ότι τα εύσημα ανήκουν πρωτίστως στο greekanimation.com και στον Άγγελο τον Ρούβα (εδώ μία ενημέρωση - διόρθωση της ανάρτησης: ο Βασίλης Κρουστάλλης και το Be There! της Κέρκυρας ξεκίνησαν την διαδικασία και κατόπιν κρίθηκε ότι πρέπει να εμπλακούν περισσότεροι φορείς στην υπόθεση και μαζί με το grekkanimation.com ήταν και η Asifa Hellas και, νομίζω, καλώς έγινε έτσι) - θα πρέπει:
α) Να νιώσουμε την ευθύνη και να βελτιώσουμε - ειδικά όσοι είμαστε "πίσω" - την ποιότητα της δουλειάς μας,
β) Να καταλάβουμε ότι, για να ανταποκριθούμε στα νέα δεδομένα που δημιουργεί αυτό το άρθρο - πλέον, κάποια μάτια στρέφονται επάνω μας - πρέπει να δούμε "θέλοντας και μη" την οργανωμένη παραγωγή,
γ) Να καταλάβουμε πλέον ότι ο πλανήτης κάτι περιμένει να δει από εμάς, κάτι οργανωμένο, κάτι καλό και ελληνικό (όχι με όρους εθνικιστικούς, αλλά με όρους λογικούς: όπως έχει πει και ο Άγγελος ο Ρούβας, κανείς δεν θα πάρει anime από την Ελλάδα. Πρέπει να φτιάξουμε το δικό μας προϊόν),
δ) Να αποδείξουμε και στους συμπατριώτες μας αλλά και στον κόσμο ότι θέλουμε να δουλέψουμε, ξέρουμε να δουλέψουμε, μπορούμε να κάνουμε οργανωμένη, συλλογική δουλειά και να ανταποκριθούμε στις προσδοκίες όλων.
Εάν τα κάνουμε αυτά, ο δρόμος για την παραγωγή με όρους βιοτεχνίας έστω (για την Ελλάδα μιλάμε) είναι ανοιχτός. Για να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους, ήδη γίνεται προσπάθεια δημιουργίας εταιρειών παραγωγής και αυτό όχι μόνο από την vtkoons, αλλά και από (αρκετούς;) άλλους.
   Στο τεύχος Φεβρουαρίου του 2016 λοιπόν υπάρχει ένα τρισέλιδο αφιέρωμα. Αφού αναφέρεται στην ταινία του Πολενάκη, κατόπιν καταπιάνεται με το θέμα της σχέσης animation και πολιτικής στην Ελλάδα εξ αρχής. Έτσι, "πιάνει" το εκπληκτικό Dinner for few του Νάσσου Βακάλη και της Κατερίνας Στεργιοπούλου και καταπιάνεται με τις πολιτικού - σατιρικού περιεχομένου δουλειές του μεγάλου δασκάλου Ιορδάνη Ανανιάδη και του ακούραστου animator αλλά και κινηματογραφιστή και ντοκουμενταριστή Θόδωρου Μαραγκού. Το άρθρο πηγαίνει στις δυσκολίες και στην απουσία στήριξης του ελληνικού animation και εκεί καταθέτουν τις γνώσεις τους ο Άγγελος Ρούβας, τα στελέχη της artoon (Βεργίτσης και Νικολούλιας), o "Παραμυθάς" μας ο Νίκος Πιλάβιος που διετέλεσε υπεύθυνος παιδικού προγράμματος της ΕΡΤ και έχουν δει διάφορα τα μάτια του.
Μέσα από το άρθρο όμως αναδεικνύονται και οι δυνατότητες του ελληνικού animation αλλά και η νεώτερη γενιά των Ελλήνων animators, όπως αυτοί εκπροσωπούνται από τον Αρίσταρχο Παπαδανιήλ και τον Κωνσταντίνο Κρυστάλλη. Οι δυνατότητες που περούν σε μεγάλο βαθμό μέσα από την ιστοσελίδα greekanimation.com.

Το άρθρο για το ελληνικό animation μπορείτε να το "κατεβάσετε" μπαίνοντας στον παρακάτω σύνδεσμο:

http://www.greekanimation.com/news/to-elliniko-animation-sto-animation-magazine/

Το άρθρο αυτό, έχει κινητοποιήσει σε έναν βαθμό την ελληνική κοινότητα του animation, αλλά νομίζω ότι ακόμα δεν έχουμε δει την δυναμική ΄του να απλώνεται όσο μπορεί. Έχω την εντύπωση ότι θα δουλεύει υπογείως για πολύν καιρό μπροστά, δηλαδή θα αποκτήσει ποιοτικά χαρακτηριστικά (εκτός και ΔΕΝ το εκμεταλλευτούμε, πράγμα ΔΥΣΚΟΛΟ πιά!!! ).

Και είναι δύσκολο γιατί, π.χ., το "Αγορά" του Animasyros φέτος συνεργάζεται με το μεγάλο φεστιβάλ της Annecy. Είναι δύσκολο γιατί φιλόδοξες παραγωγές έχουν μπει σε ράγες και σκέφτονται την οργάνωση και σκέφτονται με βάση τις σημερινές δυνατότητες και κατανοώντας τις ανάγκες για επιβίωση κτλ. Π.χ. ο Μέντωρ του Άγγελου Ρούβα είναι μία παραγωγή που κινείται - προφανώς, αφού ο Άγγελος τρέχει σε αυτή την κατεύθυνση - κινείται με όρους κανονικής - εννοώ με διεθνή στάνταρ - παραγωγής. Και είναι γνωστό ότι και άλλες δυνάμεις προσπαθούν να κάνουν κάτι.

   Και εδώ κάπου έρχεται και η vktoons. Η  vktoons ασχολείται με το 2D (παραδοσιακό και digital puppetry) animation και πιθανώς με το stop motion και το clay mation κάποια στιγμή. Έχουν γίνει βήματα στο κομμάτι της πρότασης για έναρξη επιχείρησης. Έχουν ΄δη προσεγγιστεί και πλήθος ανθρώπων - ηθοποιοί, επιστήμονες, animators - που μπορούν να πλαισιώσουν αμέσως την παραγωγή έργου, έχουν ληφθεί όλες οι προσφορές για να είναι τεκμηριωμένη μία πρόταση που θα εξασφαλίζει στον όποιον επενδυτή την "άνεση" να έχει έτοιμα κάποια πράγματα, χωρίς να χρειάζεται να τρέξει ή να περιμένει. Εκεί που θα πρέπει να δοθεί η μάχη είναι στο περιεχόμενο των projects, δηλαδή να μην μπορεί να αλλάξει στην ουσία το περιεχόμενο μίας πρότασης ενός project. Αυτό, θα είναι δύσκολο να το κάνει, γιατί - πέραν του ότι εμείς γνωρίζουμε καλύτερα από αυτόν το animation - όταν το Animation Magazine - αμερικάνικο περιοδικό - αναφέρει ότι μια δουλειά σου είναι το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα web σάτιρας, πάει να πει ότι κάνεις κάτι αρκετά καλά:

Αυτά είναι "διαπραγματευτικά" χαρτιά για να εξασφαλίσει κάποιος έναν έλεγχο ποιοτικό (συν την αξιοποίηση της εμπειρίας των παλιότερων φυσικά). Να σημειώσουμε βέβαια ότι από λάθος το "Μες στα μπουντρούμια" αναφέρεται ως σειρά με τίτλο vktoons, αλλά αυτό δεν είναι μεγάλη ζημιά: η αναφορά σε ένα τέτοιο περιοδικό είναι σημαντικό στοιχείο για εμάς.

Σε κάθε περίπτωση, εντός των επόμενων εβδομάδων - ίσως και ημερών - περιμένουμε κάποια νέα (ευχάριστα ή όχι, θα δείξει). 

Και μιας και η αναφορά στο Μες στα μπουντρούμια, να πούμε κάποια πράγματα για το τελευταίο επεισόδιο:

1) Απεφεύχηθησαν κάποια λάθη που έγιναν στο παρελθόν (π.χ. κάποιες κινήσεις που γινόντουσαν αποτυχημένα, δεν έγιναν)

2) Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να ανέβει η ποιότητα του επεισοδίου και να το επισημάνουν αρκετοί φίλοι και φίλες (αυτό όμως δεν σημαίνει τίποτα άλλο παρά ότι τα λάθη στο animation πρέπει να διορθωθούν και να έχουμε βελτίωση: σε αυτό το επεισόδιο, οι μορφές ήταν πιο στατικές και αυτό ήταν το "τίμημα").

3) Αποδεικνύεται πως έχουν δίκιο αυτοί που λένε ότι πρέπει να προτρέπεις τον κόσμο να δει το επεισόδιο, να κάνει "like" και να εγγράφεται στο κανάλι. Είχαμε "έξαρση" των "likes" (για τα δεδομένα του καναλιού) και πολλές εγγραφές συνδρομητών (μάλιστα, ξεπεράστηκε και το ορόσημο των 100). Αυτό είναι κάτι που μεταδίδω σαν εμπειρία στους Έλληνες animators  που θέλουν να αξιοποιήσουν το διαδίκτυο και ειδικά το youtube, που μπορεί να αποτελέσει μία πρώτη πύλη για την προβολή μας στο εξωτερικό, αλλά και - κυρίως - να βοηθήσει στο να δημιουργηθεί ένα ελληνικό κοινό με βάση (να το δούμε και για τις μικρές ηλικίες).

4) Ένα θέμα που πρέπει να βρεθεί τρόπος να λυθεί είναι να "εμπλακεί" το ελληνικό κοινό στην συζήτηση για το animation καθώς και στον σχολιασμό - σε θέμα περιεχομένου ή και μορφής - στα βίντεο στο youtube και - συνεπακόλουθα - στα social media και στις ανοιχτές εκδηλώσεις της κοινότητας του ελληνικού animation. Θεωρώ κρίσιμο να μην αφήσουμε το θέμα αυτό να "κλειστεί" μόνο σε όσους έχουμε άμεση εμπλοκή με το αντικείμενο.

5) Το "Μες στα μπουντρούμια" θα είναι το όχημα πάνω στο οποίο θα πατήσουν οι πραγματικά φιλόδοξες παραγωγές (αν πάνε τα πράγματα καλά).

5) Είναι εξαιρετικά περίεργο (να είμαι κομψός) το πώς λειτουργεί η πολιτική της google για την προβολή/διαφήμιση κάποιων βίντεο. Είναι περίεργο και σε πολλά σημεία ύποπτα περίεργο...

Ελπίζω να έχω να σας μεταδώσω νεώτερα σύντομα.

Το ελληνικό animation: 3ο μέρος.

Η δεκαετία του '80 έφερε μία σχετική μόνο ανάπτυξη του ελληνικού animation (αναφέρω και πάλι ότι το γεγονός της ΜΗ πραγματοποίησης του γυρίσματος του "Παντεχνή" προσωπικά για εμένα έχει καταλυτική συμμετοχή σε αυτό). Το διαφημιστικό κομμάτι του animation ειδικά γνώρισε μία επιτυχία παραπάνω και αρκετές από εκείνες τις διαφημίσεις τις θυμόμαστε ακόμη όσοι είμαστε μίας ηλικίας και άνω (εντάξει, όχι ιδιαίτερα μεγάλης ηλικίας :D ). Δείγματα ακολουθούν:

http://www.youtube.com/watch?feature=player_detailpage&v=DI_5TS4Ae3Q#t=150s

http://www.youtube.com/watch?v=oJ6UBt2doxU&feature=player_detailpage#t=256s

Στα 1983 έρχεται πάλι ο Ιορδάνης Ανανιάδης με την "Τρύπα" να δώσει ένα πολύ καλό δείγμα καρτούν, μία σπουδή πάνω στην αντικοινωνική συμπεριφορά "κοινωνικών" ανθρώπων κατά τα άλλα, τις κοινωνικές αντιφάσεις, τα αδιέξοδα αλλά και την κοινωνική απομόνωση στην οποία τελικά οδηγεί η κίβδηλη κοινωνικοποίηση. Από την άλλη, φαίνονται και τα αδιέξοδα του "φιλήσυχου" ανθρώπου που δεν θέλει "πολλά-πολλά" με κάποια ομάδα - κοινωνική, πολιτική κτλ - κάτι που ταιριάζει γάντι στην κοινωνία που διαμορφώνεται κατά την δεκαετία του 1980 σταδιακά. Τελικά, ο ήρωας βυθίζεται ακόμη περισσότερο στα προσωπικά του - χωρίς να σημαίνει ότι τα προκαλεί μόνον ο ίδιος ή κυρίως ο ίδιος - αδιέξοδα.

Άσχετα από το πώς στέκεται κανείς στην κοινωνική προσέγγιση του έργου, φαίνεται ξεκάθαρα πως υπήρχε η δυνατότητα σοβαρής παραγωγής κινουμένου σχεδίου στην Ελλάδα, αλλά δεν υποστηρίχτηκε σοβαρά από το κράτος. Η ταινία πήρε μέρος σε πολλά φεστιβάλ - και στο Ανεσύ - και βραβεύτηκε στην Θεσσαλονίκη, στην Δράμα, στο Μπιλμπάο.
Ακολουθούν έργα και άλλων καλλιτεχνών (του Κώστα Καπάκα  και του Δημήτρη Τράγγαλου ). Η ταινία που έκανε μεγάλη αίσθηση και, δυστυχώς, δεν μπορώ να την βρω στο διαδίκτυο, είναι του Στράτου Στασινού και του Νάσου Μυρμιρίδη, Του κολυμπυτή, μία stop motion ταινία με κούκλες, βασισμένη σε ένα παραδοσιακό ποίημα. Και αυτό το εγχείρημα έμεινε χωρίς συνέχεια.
Το 1986 γυρίστηκαν τρεις ταινίες, η Πρώτη κίνηση, του Μαρίνου Κάσσου, με την τεχνική της απευθείας ζωγραφικής επάνω στο φιλμ, το Μικρού μήκους είναι θα περάσει,  του Κώστα Καπάκα και ο Αδάμ  του Ανανιάδης. Το ευτύχημα είναι ότι ο Ανανιάδης έχει "ανεβάσει" τις ταινίες του στο youtube και έτσι μπορούμε να τις γνωρίσουμε. Θα ήταν καλό κάποια στιγμή οι ίδιοι οι  δημιουργοί ή κάποιος φορέας κεντρικά να φροντίσει ώστε το ελληνικό animation αν μη τι άλλο, να είναι προσβάσιμο μέσω διαδικτύου, αφού δεν στηρίζεται με άλλον τρόπο ουσιαστικό. 
Στην ταινία αυτή, με σατιρικό/σατυρικό τρόπο, ο Αδάμ (ο οποίος ...συναρμολογήθηκε και επιβίωσε από την πυρηνική καταστροφή),. Κάποια στιγμή, με τον "παραδοσιακό", τον "βιβλικό" τρόπο εμφανίζεται και το ταίρι του, η νέα Εύα και προκύπτει ο πρωτότοκος. Ξεκινά ο αγώνας για την δημιουργία ενός σπιτικού. Εμφανίζεται όμως και ο αντίζηλος του Αδάμ. Τα υπόλοιπα, στο βιντεάκι που ακολουθεί.

Ο Ανανιάδης στον Αδάμ έχει γενικά μία απαισιόδοξη οπτική για τα πράγματα, την οποία όμως την διοχετεύει ως προειδοποίηση για την αποφυγή μιας καταστροφής, παρά ως αποδοχή ενός αναπόφευκτου. Και αυτή η ταινία κέρδισε αρκετά βραβεία στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.
Στα 1987 ο Δημήτρης Καραθανάσης με τον Κόσμο (με διάκριση από το ΥΠΠΟ και βραβείο στην Θεσσαλονίκη). Τον επόμενο χρόνο ο Γιώργος Μπαγανάς έδωσε στο κοινό τον Λαβύρινθο, ο ΑΛέκος Παπαδάτος  Το τζιτζίκι και το μυρμήγκι και ο Δημήτρης Καραθανάσης την Νίκη.
   Για τα επόμενα χρόνια, με την ένταση της ψηφιακής τεχνολογίας, το έτσι κι αλλιώς αδύναμο ελληνικό animation δέχεται νέο χτύπημα και αναζητά να ανασυγκροτηθεί.
Στα 1992 ο Νίκος Κούτσης μας έδωσε τον "Κύκλο" που βραβεύτηκε στην Δράμα και στον διεθνή διαγωνισμό του ΥΠΠΟ. Ο ίδιος γρήγορα στράφηκε στον χώρο των comics. Η Ναταλία Κωστοπούλου μαζί με την Sylvie Bringas παρέδωσαν στο κοινό το Πρωινό Ξύπνημα, το οποίο και ακολουθεί (από το vimeo). Στο έργο αυτό, οι δημιουργοί συνδυάζουν πολλές τεχνικές. Βραβεύτηκε στο Φεστιβάλ Μεσογειακής Δημιουργίας (κάντε copy-paste τον παρακάτω σύνδεσμο σε νέο παράθυρο).



Η ίδια, έναν χρόνο μετά ολοκλήρωσε το Βρείτε τη διαφορά (Spot the diφference. Έτσι δίνει η ίδια τον τίτλο), 



Πάλι συνδυάζει διάφορες τεχνικές και επιχειρεί να δείξει μέσα από δύο ιστορίες (μίας Ελληνίδας που ζει στην Αγγλία και μίας Αγγλίδας που ζει στην Ελλάδα) ότι η διαφορές ανάμεσα σε δύο τόσο μακρινές χώρες είναι μεγάλη. Το έργο καταλήγει με την επιστροφή της Ελληνίδας στην Ελλάδα, ενώ η Αγγλίδα θα προτιμήσει να παραμείνει στην Ελλάδα.
Και άλλοι δημιουργοί εμφάνισαν έργα τους στα μέσα περίπου της δεκαετίας του 1990 (Βασίλης Δρακούλης, Ηρακλής Ράπτης, Κατερίνα Χαρκαντώνη, Γιώργος Μπαγανάς), αλλά το έργο τους δυστυχώς δεν είναι διαθέσιμο για το ευρύ κοινό.
   Στα 1996 ο Ανανιάδης μας έδωσε άλλη μία ταινία του, το Εμείς οι Έλληνες, στα ιδεολογικά και φιλοσοφικά χνάρια που μας έχει μάθει: γλυκόπικρη, (αυτο)σαρκαστική ματιά στα πράγματα.

Καθ' όλη την δεκαετία αυτή, Έλληνες animators έζησαν και εργάστηκαν στο εξωτερικό, με επιτυχία μάλιστα, δίπλα σε μεγάλους σκηνοθέτες όπως ο Σπίλμπεργκ (π.χ. Παναγιώτης Ράππας, Άγγελος Ρούβας). Τα ονόματα είναι πολλά για τα απαριθμήσω εδώ, όπως και το έργο τους. Αρκετοί από αυτούς επέστρεψαν στην Ελλάδα και εργάστηκαν στο διαφημιστικό κυρίως τομέα, όπως ο Γιάννης Γεωργαρίου:

Οι δημιουργοί που απέκτησαν εμπειρία στο εξωτερικό, ίδρυσαν επιχειρήσεις και στην Ελλάδα: Ο Ράππας ήταν συνιδρυτής της Τime Laps Pictures που λειτούργησε το 2000 ως Hellas S.A, ο Γεωργαριου με τον Μανώλη Σακκαδάκη ίδρυσαν την Magikon ΕΠΕ στα 1992 (ακολουθεί δείγμα δουλειάς της εταιρείας στην Πολίτικη Κουζίνα, δουλειά που θυμάμαι ότι είχε εντυπωσιάσει τους Αμερικάνους συνεργάτες της παραγωγής. Το εισαγωγικό 3D animation κομμάτι είναι δουλειά της Magikon):

Στα τέλη της δεκαετίας δημιουργήθηκε και η πιό επιτυχημένη - η μόνη μάλλον - ελληνική σειρά κινουμένων σχεδίων, Η Πανδώρα και ο Πλάτωνας, τα Φραουλόπουλα. Η Σειρά γνώρισε διεθνή επιτυχία και βραβεύτηκε και προωθήθηκε και από την UNESCO. Δημιουργοί της σειράς ήταν οι ιδρυτές της εταιρείας ARTOON, Νίκος Βεργίτσης και Γιώργος Νικολούλιας. Η σειρά "γράφτηκε" στα αγγλικά και κατόπιν μεταγλωττίστηκε στα ελληνικά.

Στα 1997, η Ναταλία Κωστοπούλου έρχεται με μία νέα της ταινία, το Τί θα γίνεις όταν μεγαλώσεις; Πάλι χρησιμοποιεί διάφορες τεχνικές για να δώσει πιό άμεσα ένα μήνυμα αυτή την φορά: της ευθυνοφοβίας (ή έτσι μου φαίνεται εμένα, ε;)

Κοντά της και ο Σπύρος Ρασιδάκης με μία πολύ γλυκιά και αισιόδοξη μικρού μήκους τρισδιάστατη ταινία. Με απλό τρόπο, μας δείχνει πως "ουδέν κακόν αμιγές καλού".

Στο ίδιο έτος ο Δρακούλης δίνει το Αυγό συμφορά.

Και ο Ζάχος Σαμολαδάς το "Γένεσις", από το οποιο βρήκα το trailer.

Το 1998 ο Σπύρος Σιακάς ολοκλήρωσε την μικρού μήκους ταινία του Κόφ'το, μία αντικαπνιστική και χιουμοριστική (κοντά στα όρια του black houmor) ταινία.

Στα 1998 πάλι, ο Σαμολαδάς έβγαλε το δεύτερο μέρος της Γενέσεως, το Κεφάλαιο 6.

Στα 1999 ο Στέφανος Φασόης έβγαλε το πειραματικό Arcanum και ο Σπύρος Κουρτέσης το Rendez-vous.
Τελειώνω το τρίτο μέρος του αφιερώματος με αναφορά στην ταινία του Χριστόφορου Σωτηράκου Το Δωδεκαήμερο, το οποίο αναφέρεται στην προσπάθεια των καλλικάντζαρων να ρίξουν το δέντρο που συγκρατεί την Γη (...ναι...πάνω κάτω την ίδια ιστορία πραγματεύεται και ο "Θησαυρός στην ρίζα του Δέντρο της Γης"). Δυστυχώς, το μόνο που βρήκα από την ταινία είναι μία ασπρόμαυρη αφίσσα με τον αγγλικό τίτλο (Goblins, δηλαδή "Καλλικάντζαροι"). Ανάμεσα στους συντελεστές της ταινίας αυτής ήταν και ο Ανανιάδης.

Υπολόγιζα ότι θα έκλεινα με το τρίτο μέρος το αφιέρωμα, αλλά θα επανέλθω με τέταρτο και με την περίοδο από το 2000 μέχρις σήμερα.